|
1800
Takvimlerin Jacques Cassini Zicine
göre hazırlanmaya başlaması
Mart 1800 Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni
kurmaları
1801
Kara Mühendishanesi hocalığına
Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız
Hasan Efendi'nin ölümü Ağustos 1801 Mısır'ın tahliyesine
dair mütareke
1802
Fransız ve İngiliz gemilerinin
kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade
edilmesi
1802
Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı
gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün
tanınmasıyla "Avrupa tüccarı" denilen sınıfın
ortaya çıkması
25 Haziran 1802
Paris Antlaşması. Fransa ile barış
1803
"Ayvalık İkonomos Akademisi'nin
kurulması; "Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical
School)"nin kurulması Şubat 1804 Sırp isyanlarının
başlaması
1805
Avrupa tarzında ilk hastane'nin
Kasımpaşa'daki Tersane-I Amire'de açılması
Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "İmparator"
unvanını tanıması. Tersane Hazinesi'nin kurulması.
Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası'nın faaliyete geçmesi
Temmuz 1805 Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak
tayini
1806
Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı
ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak'ası. Osmanlı-Rus
Savaşı. III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun
kanunnamesi
Ocak 1806
Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması
Ekim 1806
Memleketeyn 'in Rusya tarafından
işgal edilmesi
1807
Vehhabi isyanının had safhaya
varması. Haccın engellenmesi
20 Şubat 1807
İngiltere'nin Rusya'nın yanında
Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul
önlerine gelmesi
Mart - Eylül 1807
İngiliz filosunun İskenderiye'ye
saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi
25 Mayıs 1807
Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma
29 Mayıs 1807
III. Selim'in tahttan indirilmesi
ve Nizam-ı Cedid'in ilgası
29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz1808
IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar
ve darbeler
1808
Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve
tuğra'ya yeni üslubunu getirişi
28 Temmuz 1808
Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi,
IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in
katli, II. Mahmud'un tahta çıkması
28 Temmuz 1808 - 16 Kasım 1808
Alemdar'ın kısa süren sadareti
29 Eylül 1808
Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla
uzlaşması
15-16 Kasım 1808
Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın
Sonu
5 Ocak 1809
İngiltere ile süren savaşın sonu
: Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması
1810
II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin
basılması
1810
İzmir Jimnasium'unun kurulması;
Yesarizade Mustafa İzzet'in ta'lik'e son şeklini verişi
1812
Vehhabi ayaklanmasının Mehmed
Ali Paşa tarafından bastırılması. Fransız postalarının
ilk kuruluşu
28 Mayıs 1812
Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş
Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi
1816
Miloş Obronoviç'in "başknez"
olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini
1817
Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü
Şubat - Mart 1821
Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının
başlaması
1823
Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle
yapılmasına teşebbüs edilmesi
1824
Rum ayaklanmasını bastırmak üzere
Mısır kuvvetlerinin çağrılması
1824
Fatih Külliyesindeki Darü'ş-Şifa'nın
yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı
ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması
1826
İhtisab müessesesinin düzenlenmesi
1826
Şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın
İstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının
verilmesi
14 Haziran 1826
Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması,
Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması
7 Ekim 1826
Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın
akdi
1827
Osmanlılar'ın İngiliz yapısı ilk
buharlı gemiye sahip olmaları. Tıphane-i Amire'nin
kurulması; İlk "Marş-ı Sultani" bestesi
(G. Donizetti, II. Mahmud'a). Mukataa Hazinesi'nin
Hazine-i Amire'den ayrılması
4 Nisan 1827
İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın
bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü
Temmuz 1827
Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını
bastırmaları, Atina'nın teslimi
20 Kasım 1827
Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır
donanmasının yakılması
26 Nisan 1828
Rusya'nın savaş ilan etmesi
1829
Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in
İstanbul'da vefatı; Şevki Efendi'nin İstanbul'da doğuşu
1829
Deli Teşkilatının kaldırılması
14 Eylül 1829
Edirne Barışı : Yunanistan'ın
bağımsızlığı
1830
Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki
kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına
getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması.
Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması.
Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1830-1831 Nüfus sayımları
5 Temmuz 1830
Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları
ve ele geçirmeleri
1831
İlk saray konservatuarı (Mızıka-i
Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)
1831
Timarların kaldırılması (müessese
sembolik olarak daha uzun süre devam etti)
1831-1834
İshak Efendi'nin dört ciltilik
Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması
1 Kasım 1831
İlk gazete Takvim-i Vekayi'nin
neşri
1832
Tıphane-i Amire'nin Şehzadebaşı'ndan
Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi
1832
Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede
rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature)
tesbiti
1832
Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın
isyanı
1832
İstanbul-İzmit "posta yolu"
nun yapımı. İngiliz postalarının kuruluşu
29 Ocak 1832
Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane
bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin
açılması
12 Aralık 1832
Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı
ordusunu yenmeleri
1833
Feshanenin kuruluşu
2 Şubat 1833
Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya
kadar ilerlemeleri
5 Nisan 1833
Rus kuvvetlerinin yardım amacı
ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a
gelmesi
Mayıs 1833
Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması
: Kütahya Sözleşmesi
8 Temmuz 1833
Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus
ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın
diğer devletlere kapatılması
18 Eylül 1833
Münchengraetz Antlaşması
1834
Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin
kurulması. Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure
Hazinesi" olarak değiştirilmesi
1835
Hazine-i Amire ile darphanenin
birleştirilmesi
1835-1845
İlk halk konserleri [Tanburi
Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki
kahvede]
1836
Başhoca İshak Efendi'nin ölümü
1836
İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet
tarafından işletilmeye başlanması. Başhoca İshak Efendi'nin
ölümü. İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından
işletilmeye başlanması
11 Mart 1836
Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması
(hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)
26 Kasım 1837
Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr"
adlı buharlı geminin denize indirilmesi
1838
Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da
Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması;
Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına
nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında
yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin İstanbul'da
doğuşu Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin
darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi
Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi
24 Mart 1838
Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin
kurulması
16 Ağustos 1838
İngiliz tüccarına geniş imkanlar
tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi'nin imzalanması.
Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12,
ithalatta %5 olarak tesbiti
1839
"Kaime-i mutebere-i nakdiyye"nin
çıkarılması
1839
Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i
Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin
Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin
adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi;
Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de
Sion Kız Lisesi'nin kurulması
1839-1844
Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye
nazırlığı dönemi
1839-1845
Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet
dönemi
24 Haziran 1839
Mehmed Ali ile savaşın tekrar
başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti
1 Temmuz 1839
II. Mahmud'un vefatı üzerine
Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının
Mehmed Ali'ye teslimi
3 Kasım 1839
Tanzimat Fermanı'nın ilanı
3 Mayıs 1840
Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun
Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü
(14 Temmuz 1851'de bu kanun, kanun-u cedid olarak
tadilatla yeniden yürülüğe girer)
1840 Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye
başlanması Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü
vergisi konulma kararı Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne
katılması Posta Nezareti'nin kurulması
21 Aralık 1840
Namık Kemal'in doğumu
1841
Lübnan olayları
1841 - 1906
Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)
24 Mayıs 1841
İngiltere'nin yardımıyla Mısır
meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed
Ali Paşa'ya bırakılması
13 Temmuz 1841
Londra Boğazlar Mukavelenamesi
1842
Askeri Baytar Mektebi'nin açılması
1842-1910
Osman Hamdi (ressam, eğitimci,
müzeci, arkeolog)
1843
Hereke Fabrikası'nın kurulması
Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması Muhdes
kara gümrüklerinin kaldırılması Feshane'ye çuka dokuma
tezgahlarının ilavesi
1 Şubat 1844
Tashih-i sikke
1844
Feshane'de buhar makinelerinin
kullanılmaya başlanması
1845
İzmir'de su kuvvetiyle çalışan
kağıt fabrikasının kurulması Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki
binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de
"Muallimhane-i Nüvvab" medresesinin kurulması;
Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta
dereceli mektepler olarak kabul edilmesi
Ocak 1845
Sultan Abdülmecid'in Meclis-i
Vala'yı ziyareti
13 Mart 1845
Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici
Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması
10 Nisan 1845
Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu
(12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)
1846
Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması;
Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca
Seyyid Ali Paşa'nın ölümü
1846
Rus Ticaret Muahedesi
16 Şubat 1846
Zabtiye müşiriyetinin kurulması
Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs
1847
Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası
Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi
Dersaadet Bankası'nın kuruluşu İstanbul'da ilk piyano
resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye
Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin
ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati
uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması
1 Mart 1847
Recaizade Ekrem'in doğumu
1848
Avrupa'da liberal ihtilaller :
Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar Protestan
Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
İstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs
edilmesi
16 Mart 1848
İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması
18 Kasım 1848
Osmanlı yapımı ilk demir vapurun
denize indirilmesi
1849
Veteriner öğretim faaliyetlerine
başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet'in İstanbul'da
vefatı
1850
1847'den geçerli sayılmak üzere
gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında
ithala |