1299

İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey'e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)

1299 - 1300

İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey'e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)

1302

Osman Gazi'nin Koyunhisarı Zaferi

1302

III. Alaeddin Keykubad'ın ölümü

1312

Mevlevilik tarikatını kuran Sultan Veled'in ölümü

1317

Gülşehri'nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden Mantıku't-tayr'ı Ferideddin el-Attar'ın aynı adlı eserini tercüme etmesi

1320

Türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip Yunus Emre'nin ölümü

1324

Orhan Gazi'nin tahta geçişi

1326

Bursa'nın fethi

1330

Aşık Paşa'nın Garib-name'yi telif tarihi

1331

İznik'in fethi

1331

İlk Osmanlı medresesinin İznik'te Orhan Gazi tarafından kurulması

1334

Karesi Beyliği'nin ilhakı

1337

Kocaeli bölgesinin alınışı

1346

Orhan Gazi'nin Kantakuzenos'un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı

1349 - 1352

Bizans'a yardım için Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye geçişi ve Çimpi Kalesinin üs olarak alınışı

1350

Davud B. Mahmud el-Kayseri'nin ölümü

1352

Osmanlılar'ın Cenevizliler'e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri

1354

Gelibolu'nun fethi

1361

İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)

1362

Orhan Gazi'nin vefatı ve I. Murat'ın tahta çıkışı

1362

Kadıaskerliğin teşkili

1363

Pençik Kanununun çıkışı

1366

Gelibolu'nun elden çıkışı

1371

Çirmen Zaferi

1376

Bulgar Krallığı'nın Osmanlı hakimiyetini kabulü

1377

Gelibolu'nun Osmanlılar'a iadesi

1385-1386

Niş ve Sofya'nın alınışı

1388

Ploşnik bozgunu ve Balkan ittifakının teşekkülü

1389

I. Kosova Zaferi

1389

I. Murat'ın şehadeti, Yıldırım Bayezid'in tahta cülusu

1390

Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı

1390

Karaman Seferi, Konya'nın muhasarası

1390

Gelibolu tersanesi'nin inşası

1391

İstanbul'un ilk muhasarası

1393

Mahkeme Rüsumunun ilk ihdası

1396

Niğbolu Zaferi

1397-1398

Akçay Zaferi ve Karaman ülkesinin Osmanlı hakimiyetini kabulü

1398

Kadı Burhaneddin'in ölümü.

1398

Karadeniz beyliklerinin ilhakı

1400

İlk musiki nazariyatı eseri (Kırşehirli Yusuf B. Nizameddin'in Kitabu'l Edvar'ı), Bursa'da I. Bayezid tarafından Ulu Cami'nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü'ş-şifa'sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi

1402

Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid'in esareti

1402-1413

Fetret Devri, iç karışıklıklar

1409

Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı'nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü'n-Necat adlı eserin yazılışı; İlk besteli dini eser (Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i)

1411

Çelebi Mehmed'in tahta çıkışı

1413

I. Mehmed'in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu. (Celaleddin Hızır) Hacı Paşa'nın ölümü

1416

Osmanlı-Venedik Deniz Muhaberesi ve Sulhü, Şeyh Bedreddin isyanı, Macar Seferi

1417

Avlonya'nın fethi

1418

Makam teriminin ilk kullanılışı (A. Meragi'nin Makasıdu'l-elhan'ında)

1418-1420

Samsun bölgesinin zaptı

1419-1424

Bursa'da Hacı İvaz'a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye'nin yaptırılması

1421

Çelebi Mehmed'in ölümü ve II. Murad'ın cülusu

1421-1451

İlk resmi musiki çevresi (II. Murad Sarayı)

1422

Mustafa Çelebi'nin (Düzme) bertarafı

1425

Molla Fenarı'nın ilk Şeyhülislam olarak tayini

1425-1426

İzmir Beyi Cüneyd'in idamı

1425 - 1426

Teke Beyliği'nin intikali

1427-1428

Germiyan Beyliği'nin intikali

1429

Manyasoğlu Murad tarafından Türk edebiyatında Seyf Serayi'den sonra Anadolu Türk edebiyatı sahasında ilk Gülistan tercümesinin yapılışı. Şeyh Hamdullah'ın Amasya'da doğuşu

1430

İlk iki Türkçe musiki kitabı (Hızır B. Abdullah'ın Edvar'ı ve Bedr-ı Dilşad'ın Muradname'sindeki musiki bölümü). Selanik'in fethi

1430-1431

Şemsüddin Muhammed B. Hamza el-Fenari'nin ölümü

1431-1432

Kadızade, Salahaddin Musa b. el-Kadi Mahmud el-Bursavi el-Rumi'nin ölümü

1432

Fatih Sultan Mehmed'in doğumu

1434

Edirne'de II. Murad tarafından Muradiye Camii'nin yaptırılması

1436

Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad'ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eserin yazılışı

1437

Ömer bin Mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi

1439

Semendire'nin alınışı

1440

Osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (Ahmedoğlu Şükrullah). Başarısız Belgrad kuşatması

1444

Segedin Sulhü. II. Murat'ın tahttan çekilişi, II. Mehmed'in cülusu ve Varna zaferi

1445

II. Mehmed'in tahttan çekilişi ve II. Murad'ın ikinci defa cülusu

1447

Edirne'de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii'nin yaptırılması

1448

II. Kosova Zaferi

1451

II. Murad'ın ölümü ve II. Mehmed'in ikinci defa cülusu

1451-1512

Geçiş devri. Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri

1453

İstanbul'un fethi. Ayasofya'nın camiye çevrilmesi

1454

İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun'un müzik bölümü)

1458-1460

Mora'nın ele geçirilişi

1461

Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sonu. Candaroğulları'nın ilhakı

1463

Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması

1463-1470

İstanbul'da Fatih Külliyesi'nin inşaası

1466

II. Mehmed'in Arnavut seferi

1468

Karamanoğulları'nın sonu. II. Mehmed tarafından İstanbul'da Topkapı Sarayı'nın tesisi

1469

Ahmed Karahisarı'nın Afyonkarahisar'da doğuşu

1470

Eğriboz'un alınışı

1471

Fatih Külliyesinin açılışı

1472

Topkapı Sarayının inşası

1473

Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi

1474

Ali Kuşçu'nun ölümü

1475

Kırım'ın Osmanlı tabiiyetine girişi

1476

Boğdan seferi ve zaferi

1478

Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi. Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun ölümü

1479

Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih'in Venedikliler'e Trabzon ve Kefe'de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi

1480

Otranto'ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması. Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması

1481

II. Mehmed'in vefatı ve II. Bayezid'in tahta çıkışı. 100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi. Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'a gelişi

1482

Cem Sultan'ın mağlubiyeti, Rodos'a ilticası

1483

Morova Seferi ve Hersek'in ilhakı

1484

Boğdan Seferi. Kili ve Akkirman'ın fethi

1484-1488

Edirne'de Hayreddin'in II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası

1485

Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması. Şeyh Hamdullah'ın aklam-ı sitte'de kendi üslubunu buluşu

1486

Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)

1488

Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi'nin ölümü. Sultan II. Bayezid tarafından Edirne'de Bayezid Darü'ş-şifası'nın yapımı

1489

Memlüklere karşı toprak kaybı

1491

Osmanlı-Memlük Barışı

1492

Macar Seferi. İspanya'dan çıkarılan Yahudiler'in de Osmanlı Devleti'nin himayesine girmesi


1494

Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili. Çin bulutu motifinin tezhib'de ilk kullanılışı

1495

Macarlarla mütareke, Cem Sultan'ın ölümü, Şehzade Süleyman'ın doğumu

1497

İlk Rus elçisinin İstanbul'a gelişi

1498

Lehistan Seferleri

1499

Venedik Harbi. İnebahtı'nın alınışı. Preveze baskını

1500

İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)

1500

Modon, Navarin ve Koron'un alınışı

1500-1505

İstanbul'da Yakub Şah B. Sultan Şah'ın II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası

1502

Venedikle sulh

1503

Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi'nin ölümü

1505
Bayezid Külliyesi'nin açılışı

1509

İstanbul'da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi

1511

Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi

1512

II. Bayezid'in tahttan çekilişi, I. Selim'in cülusu. Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi'nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.

1514

Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş. Şahkulu'nun Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'i işgaliyle Amasya'ya sürgün gönderilişi. Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş

1516

Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi

1517

Ridaniye Zaferi ve Kahire'ye giriş

1517

Haremeyn'in himaye altına alınması. Haliç'te tersane yapımının tamamlanması.Piri Reis'in Mısır'da Sultan Selim'e ilk dünya haritasını sunması

1519

Celali isyanı. Cezayir'in iltihakı

1520

I. Selim'in vefatı, I. Süleyman'ın cülusu. Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'da vefatı; Şahkulu'nun İstabul'a gelip Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah'ın vefatı

1520-1550

Şahkulu'nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1521

Belgrad'ın fethi. Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması

1522

Kanuni Sultan Süleyman'ın validesi, Yavuz Sultan Selim'in eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından Manisa'da bimaristan inşa edilmesi. Rodos adasının ilhakı

1524

Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı. Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi'nin ölümü

1525

Yeniçeri isyanı. İlk Fransız elçisi İstanbul'da. Şeyhülislam Zembili Ali.Efendi'nin ölümü. Mirim Çelebi, Muhammed B. Musa Kadızade'nin ölümü

1526

Mohaç Zaferi. Ahmed Karahisari'nin İstanbul'da vefatı

1527

Bosna'nın fethi'nin tamamlanması

1528
Piri Reis'in Kanuni Sultan Süleyman'a ikinci dünya haritasını takdim etmesi. Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi'nin ölümü

1529

Viyana kuşatması, Budin'in istirdadı, Barbaros'un Marsilya'ya çıkması

1530 - 1540

Divan-ı Selimi'nin yazılması

1530 - 1560

Nasuh'un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi

1530 - 1588

Sinan'ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi

1532

Alaman Seferi

1533-1534

Barbaros'un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir beylerbeyliğine tayini

1534

Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz'e ikinci defa giriş ve Bağdat'ın alınışı. Şeyhülislam İbn-i Kemal'in ölümü

1536

Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı veren ahidname verilmesi. Veziriazam İbrahim Paşa'nın idamı

1537

Körsof - Avlonya seferi

1538
Preveze Zaferi. Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi

1540

Venedik ahidnamesindeki Karadeniz'de ticaret imtiyazının kaldırılması

1540-1560

Kara Memi'nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1541

Budin'in kati olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması

1543

Estergon'un ve İstolni Belgrad'ın fethi. Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François'nın Kanuni'ye gönderdiği saray orkestrası)

1547

Osmanlı-Habsburg Sulhü. Avusturyalılar'a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması. San'a'nın fethi

1548

İkinci İran seferi

1550

Süleymaniye Külliyesi'nin inşaası

1551

Trablusgarb'ın fethi

1552

Piri Reis'in Portekizlilere karşı seferi

1553

Piri Reis'in ölümü

1553-1554

Turgud Reis'in Akdeniz seferi. Nahcıvan Seferi

1555

İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası

1556

Şankulu'nun vefatı; Kara Memi'nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari'nin vefatı

1557

Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas'ın fethi. Süleymaniye külliyesinin açılışı

1558

Şakayık-ı Nu'maniye telifi. Arifi'nin Süleyman-name'sinin tamamlanması

1559

Şehzade Bayezid ile Selim'in Konya Savaşı ve Bayezid'in yenilerek İran'a sığınması

1560

Cerbe'nin alınışı

1560-1600

Osman'ın Nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1561

Taşköprüzade'nin ölümü

1562

Osmanlı-Habsburg Sulhü

1563

Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi'nin ölümü

1565

Başarısız Malta kuşatması. 100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi

1566

Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim'in cülusu

1567

Yemen isyanı

1568

Davud el-Antaki'nin Tezkire adlı eserini telif etmesi

1569

Astarhan seferi. Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi

1569-1595

Lokman'ın şehnameci olarak vazife görmesi

1571

Kıbrıs fethinin ikmali. İnebahtı hezimeti. Mustafa B. Ali el-Muvakkit'in ölümü; Takiyyüddin'in müneccimbaşılığa tayin edilmesi


1574

Buğday Zaferi. Tunus'un fethi. Selimiye'nin açılışı. II. Selim'in vefatı ve III. Murad'ın cülusu

1575

Münşeat'üs-Selatın'in III. Murad'a takdimi. Edirne'de Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii'nin inşası

1577

Takiyüddin'in gözlemlerine 1577'de de kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi

1578

Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması. Fas'ta el-Kasrü'l-kebir Zaferi. Kafkaslarda hareket

1580

İlk İngiliz ahidnamesinin verilişi

22 Ocak 1580

İstanbul Rasadhanesi'nin yıktırılması

18 Kasım 1583

Cizvitlerin Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları

1583

Meşale Zaferi

1584-1588

Lokman'ın iki ciltlik Hüner-name'sinin tamamlanması

1585

Tebriz'in alınışı

1585

Takiyüddin el-Rasıd'ın ölümü

1586

İlk Sikke tashihi

1587

Gürcistan harekatı

1588

Gence seferi

1588

Resm-i tashih-i sikke konulması

1588-1606

Bosnalı Mehmed'in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi

1589

İkinci sikke tashihi

1590

Osmanlı-İran Antlaşması. Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine "zarar-ı kassabiye" adıyla %1 oranında ilave yapılması

1593

Osmanlı-Habsburg Savaşları

1595

Estergon'un düşüşü

1595

III.Murad'ın vefatı, III. Mehmed'in cülusu

1596

Eğri Kalesi'nin alınışı ve Haçova Zaferi

1598-1663

Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul'da valide sultanlar için Yeni Camii'nin inşası

1599

Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.'in IV. Mehmed'e gönderdiği org); Davud el-Antaki'nin ölümü

1600

Sikke tashihi

1601

Kanije Zaferi

1601

İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3'e indirileceğinin ahidnameye derci

1603

Osmanı-İran Savaşı'nın başlaması. III. Mehmed'in vefatı, I. Ahmed'in cülusu

1603-1703

I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre

1607

Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu'nun Oruç ovasında bozguna uğratılması

1609 - 1610

Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu'da

1612

Osmanlı-İran Antlaşması. Hollandalılara ahidname verilmesi

1613

Ömer B. Ahmed el-Ma'I el-Çulli'nin ölümü

1614

Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi'nin ölümü

1615

İran Savaşı'nın yeniden başlaması. Revan Seferi

1617

I. Mustafa'nın cülusu. İstanbul'da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii'nin inşası

1618

I. Mustafa'nın hal'I ve II. Osman'ın cülusu. Sikke tashihi

1621

II. Osman'ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)

1622

II. Osman'ın katli ve I. Mustafa'nın yeniden tahta çıkışı

1623

I. Mustafa'nın tahttan indirilip IV. Murad'ın cülusu

1624

Sikke tashihi

1629

Cizvitler tarafından, 1629'da İstanbul'da "Saint Georges" Fransız okulu ile yine "St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi"nin kurulması

1634

İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)

1635

IV. Murad'ın Revan seferine çıkışı

1638

Bağdat Seferi ve Bağdat'ın alınışı. Hekimbaşı Emir Çelebi'nin ölümü


1639

Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması

1640

IV. Murad'ın ölümü, İbrahim'in tahta çıkışı, sikke tashihi

1642

Hafız Osman'ın İstanbul'da doğuşu

1642 - 1698

Hattat Hafız Osman

1645

Girit seferinin açılışı, Hanya'nın alınışı

1648

İbrahim'in hal'ı, IV. Mehmed'in cülusu. Kandiye kuşatması

1650

Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki'nin eseri)

1656

Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması. Çınar Vak'ası. Köprülüler devrinin başlaması

1658

Katip Çelebi'nin ölümü

1660

Varad Kalesi'nin alınışı

1663

Uyvar seferi, Uyvar'ın fethi

1664

St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması

1666

Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi'nin öncülerinden Naili'nin ölümü

1669

Kandiye'nin alınışı, Girit'in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi

1670

Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm'ün ölümü

1672

Lehistan seferi, Kamaniçe'nin alınışı

1672

Bucaş Antlaşması

1673

Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3'e indirilmesi

1676

Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması

1678

Ukrayna'da Çehrin seferi

1678

Hafız Osman'ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi

1680

Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk'un Esther operası)

1682 Osmanlı-Rus Antlaşması. Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'nin ölümü

1683

II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun. Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani'nin ölümü

1685

Uyvar'ın elden çıkışı. Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı

1686

Budin'in düşüşü

1687

IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi, II. Süleyman'ın cülusu. Eğri kalesinin düşüşü. Bir akçe itibarı değerli "mankur" un piyasaya çıkarılması

1688

Belgrad'ın elden çıkışı

1690

Kanije kalesinin düşüşü. Belgrad'ın geri alınışı. Fransızların Mısır'da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti

1691

Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski'nin ölümü. II. Ahmed'in tahta çıkışı. Salankamen bozgunu. Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması


1695

II. Ahmed'in ölümü. II. Mustafa'nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması

1697

Zenta bozgunu

1698

Şehremini Baruthanesi yangını. Hafız Osman'ın İstanbul'da vefatı

1699

Karlofça Antlaşmasının imzalanması

1700

Ruslar'la İstanbul Antlaşması'nın imzalanması

1702

İskender Çelebi Bahçesi'ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi. Müneccimbaşı Ahmed Dede b. Lütfullah'ın ölümü. İstanbul çuka imalathanesinin faaliyetinin durdurulması

1703

Edirne Vak'ası . III. Ahmed'in tahta çıkışı. "Tuğralı" altın paranın piyasaya çıkarılması

1708

İstanbul'da Selanikli ustaların çalıştığı çuka imalathanesinin kurulması

1709

Tersane içinde bir "lengerhane" yapımı

1711

Prut Zaferi ve Barışı. Rıdvan b. Abdullah el-Razzaz el-Feleke'nin ölümü

1713

"Zincir" altının çıkarılması

1715

Venedik'e savaş açılması ve Mora Seferi

1716

Osmanlı-Avusturya Savaşı, Varadin bozgunu, Temaşvar'ın elden çıkışı. "Fındık" altınının piyasaya çıkarılması

1718

Pasarofça Antlaşması. Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere "imdadiyye-i seferiyye" toplamalarının kabulü

1718 - 1730

İlk bestekarlar antolojisi (Şeyhülislam Es'ad Efendi'nin Nevşehirli İbrahim Paşa'ya sunduğu Atrabu'l Asar'ı)

1720

İstanbul'da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması. Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan'a). III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi

1721

Çelebi Mehmed Efendi'nin sefaret vazifesiyle Fransa'ya gidişi

1723

İran seferinin üç cepheli olarak açılışı

1724 - 1725

Azerbaycan harekatı, Tebriz ve Cence'nin alınışı

1726

İbrahim Müteferikka tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu

1727 - 1839

Türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi

1729

"Zer-i mahbub" adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi. Cevheri'nin Lügat-ı Sıhah'ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması

1730

Yanyalı Mehmed Esad b. Ali b. Osman'ın ölümü. Patrona Halil isyanı, III. Ahmed'in hal'i, I. Mahmud'un cülusu

1732

Osmanlı-İran barışı

1733

İran Savaşı'nın hızlanması, Nadir Şah'ın başarıları. Kefe Mukataası'nın İstanbul Mukataası Kalemi ile birleştirilmesi

1735

Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı'nın kurulması

1736

Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları. Abdullah b. Ebi Bekr b. Süleyman el-Maraşi'nin ölümü

1739

Belgrad Antlaşması. Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması


1742

Ömer Şifai'nin ölümü

1743

Osmanlı-İran Savaşı'nın yeniden hızlanması

1745

Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika'nın ölümü

1746

Osmanlı-İran barışı

1747

Humbaracıbaşı Bonneval Ahmed Paşa'nın ölümü

1748

Avlonya ve Eğriboz mukataalarının Bursa Mukataası Kalemi'ne katılması
1748-1755 İstanbul'da I. Mahmud ve III. Osman tarafından Nuruosmaniye Camii'nin inşa ettirilmesi

1751

Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton'un Essai…'si)

1754

I. Mahmud'un ölümü, III. Osman'ın cülusu

1757

III. Osman'ın ölümü, III. Mustafa'nın cülusu

1757 - 1758

Haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması

1758

Mustafa Rakım'ın Ünye'de doğuşu

1760

(1173) Abbas Vesim Efendi b. Abdurrahman b. Abdullah'ın ölümü

1766

Haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması

1768

Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması

1770

Rus filosunun İngilizler'in yardımıyla Akdeniz'e girmesi

1770 - 1776

Fransız Subayı Baron de Tatt'un İstanbul'da bulunması

1771

Kırım'ın işgali

1772

Tersane yakınlarında Topçu Mektebi'nin kurulması

1773

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un kuruluşu

1773 - 1774

Darphanenin Hazine-i Amire'nin yedeği vazifesini görmeye başlaması

1774

Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması; Bedreddin Hasan b. Burhaneddin İbrahim el-Ceberti'nin ölümü. Sür'at Topçuları Ocağı'nın kurulması

21 Temmuz 1774

Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı tanınması

29 Nisan 1775

Tersane ambarlarında bir odada "Hendese Odası" nın kurulması

1776

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey'in Bükreş ve Yaş'ta Rum Ortodoks cemaatinde yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; Hendese odasına nizam verilmesi

10 Mart 1779

Aynalıkavak Tenkihnamesi

1780

Mehmed Esad Yesari'nin ta'lik hattında Osmanlı üslubunu buluşu

1781

Hendese odasının Mühandishane olarak isimlendirilmesi

1783

Rusya'nın Kırım'ı ilhakı

1784

Avusturyalılar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı verilmesi. Fransız Lafitte-Clave ve Monnier'in Tersane'deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri

8 Ocak 1784

Osmanlı Devleti'nin Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıması

1787 - 1788

İstanbul'da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri

17 Ağustos 1787

Osmanlı-Rus Savaşı'nın ilanı

9 Şubat 1788

Rusya'nın müttefiki sıfatıyla Avusturya'nın da savaşa girmesi

1789

Kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü

Ocak 1789

Özi Kalesi'nin Ruslar tarafından zaptı

7 Mayıs 1789

I. Abdülhamid'in ölümü ve III. Selim'in tahta çıkması

11 Temmuz 1789

Osmanlı-İsveç ittifakı

1790

İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı'da açılması; Gelenbevi, İsmail b. Mustafa b. Mahmud'un ölümü

31 Ocak 1790

Osmanlı-Prusya ittifakı

27 Temmuz 1790

Avusturya'nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu

18 Eylül 1790

Yergöğü Mütarekesi

Ekim - Kasım 1790

Kili ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından zaptı

1791-1799

Mevlevi ayininde piyano (!) (Galata Mevlevihanesi, Şeyh Galib/III. Selim zamanı)

4 Ağustos 1791

Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması

11 Ağustos 1791

Rus Savaşı'nın sonu. Kalas Mütarekesi

1792

Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması. III. Selim devrinde 100'lük guruş basılması

10 Ocak 1792

Kırım'ın Rusya'ya bırakılması. Yaş Antlaşması


1793

Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra, Paris ve Viyana'da daimi elçilik ihdası. Nizam-ı Cedid Ordusu'nun Kuruluşu. Hasköy'de Humbaracı ve Lağımcı Ocağı kışlasında Mühendishane-i Cedide'nin açılması; Fazıl Hüseyin'in III. Selim'in sarayında hazırladığı Huban-name ve Zenannamesi'nin resimli bir nüshası. Zahire Nezareti'nin kurulması

1793 - 1794

Baruthane-i Amire'de İngiliz perdahı barut imaline başlanması

1794

Halkalı'da yapılan Azadlu Baruthanesi'nin faaliyete geçmesi

1795

Lehistan'ın Avrupa haritasından silinmesi . Mühendishane-i Berr-i Hümayun'un açılışı; Kara Mühendishanesi binasının inşası; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon'un III. Selim'e gönderdiği). Zahire Hazinesi'nin kurulması

1797

Mühendishane'de açılan Matbaanın faaliyete geçmesi. Paris, Viyana ve Berlin'de daimi elçilikler ihdası. Pazvandoğlu isyanı. Rumeli'de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları



17 Eylül 1797

Venedik Devleti'nin ortadan kaldırılması

1798

Mehmed Es'ad Yesari'nin İstanbul'da vefatı

3 Ocak 1798

Fransa'ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı

1 Temmuz 1798

Fransa'nın Mısır'a saldırması

3 Eylül 1798

Fransa'ya savaş ilanı

1799

Neticesiz dış istikraz teşebbüsü

5 Ocak 1799

Fransa'ya karşı İngiltere ile ittifak

Şubat 1799

Napolyon'un El-Ariş ve Gazze'yi ele geçirmesi

Mayıs 1799

Napolyon'un Akka'da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi

Ağustos 1799

Napolyon'un Fransa'ya dönmesi, Mısır'ın işgalinin devamı

1800

Takvimlerin Jacques Cassini Zicine göre hazırlanmaya başlaması
Mart 1800 Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurmaları

1801

Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin ölümü Ağustos 1801 Mısır'ın tahliyesine dair mütareke

1802

Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi

1802

Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla "Avrupa tüccarı" denilen sınıfın ortaya çıkması

25 Haziran 1802

Paris Antlaşması. Fransa ile barış

1803

"Ayvalık İkonomos Akademisi'nin kurulması; "Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical School)"nin kurulması Şubat 1804 Sırp isyanlarının başlaması

1805

Avrupa tarzında ilk hastane'nin Kasımpaşa'daki Tersane-I Amire'de açılması
Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "İmparator" unvanını tanıması. Tersane Hazinesi'nin kurulması. Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası'nın faaliyete geçmesi
Temmuz 1805 Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak tayini


1806

Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak'ası. Osmanlı-Rus Savaşı. III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi

Ocak 1806

Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması

Ekim 1806

Memleketeyn 'in Rusya tarafından işgal edilmesi

1807

Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi

20 Şubat 1807

İngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi

Mart - Eylül 1807

İngiliz filosunun İskenderiye'ye saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi

25 Mayıs 1807

Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma

29 Mayıs 1807

III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası

29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz1808

IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler

1808

Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve tuğra'ya yeni üslubunu getirişi

28 Temmuz 1808

Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması

28 Temmuz 1808 - 16 Kasım 1808

Alemdar'ın kısa süren sadareti

29 Eylül 1808

Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması

15-16 Kasım 1808

Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu

5 Ocak 1809

İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması

1810

II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin basılması

1810

İzmir Jimnasium'unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet'in ta'lik'e son şeklini verişi

1812

Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması. Fransız postalarının ilk kuruluşu

28 Mayıs 1812

Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi

1816

Miloş Obronoviç'in "başknez" olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini

1817

Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü

Şubat - Mart 1821

Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının başlaması

1823

Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi

1824

Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması

1824

Fatih Külliyesindeki Darü'ş-Şifa'nın yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması

1826

İhtisab müessesesinin düzenlenmesi

1826

Şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın İstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi

14 Haziran 1826

Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması

7 Ekim 1826

Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın akdi

1827

Osmanlılar'ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları. Tıphane-i Amire'nin kurulması; İlk "Marş-ı Sultani" bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud'a). Mukataa Hazinesi'nin Hazine-i Amire'den ayrılması

4 Nisan 1827

İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü

Temmuz 1827

Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi

20 Kasım 1827

Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması

26 Nisan 1828

Rusya'nın savaş ilan etmesi

1829

Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in İstanbul'da vefatı; Şevki Efendi'nin İstanbul'da doğuşu

1829

Deli Teşkilatının kaldırılması

14 Eylül 1829

Edirne Barışı : Yunanistan'ın bağımsızlığı

1830

Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması. Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması. Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması

1830-1831 Nüfus sayımları

5 Temmuz 1830

Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları ve ele geçirmeleri

1831

İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)

1831

Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)

1831-1834

İshak Efendi'nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması

1 Kasım 1831

İlk gazete Takvim-i Vekayi'nin neşri

1832

Tıphane-i Amire'nin Şehzadebaşı'ndan Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi

1832

Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti

1832

Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanı

1832

İstanbul-İzmit "posta yolu" nun yapımı. İngiliz postalarının kuruluşu

29 Ocak 1832

Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması

12 Aralık 1832

Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı ordusunu yenmeleri

1833

Feshanenin kuruluşu

2 Şubat 1833

Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya kadar ilerlemeleri

5 Nisan 1833

Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a gelmesi

Mayıs 1833

Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi

8 Temmuz 1833

Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması

18 Eylül 1833

Münchengraetz Antlaşması

1834

Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin kurulması. Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure Hazinesi" olarak değiştirilmesi

1835

Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi

1835-1845

İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede]

1836

Başhoca İshak Efendi'nin ölümü

1836

İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından işletilmeye başlanması. Başhoca İshak Efendi'nin ölümü. İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından işletilmeye başlanması

11 Mart 1836

Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)

26 Kasım 1837

Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr" adlı buharlı geminin denize indirilmesi

1838

Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin İstanbul'da doğuşu Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi
Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi

24 Mart 1838

Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması

16 Ağustos 1838

İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi'nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti

1839

"Kaime-i mutebere-i nakdiyye"nin çıkarılması

1839

Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi'nin kurulması

1839-1844

Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi

1839-1845

Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet dönemi

24 Haziran 1839

Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti

1 Temmuz 1839

II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali'ye teslimi

3 Kasım 1839

Tanzimat Fermanı'nın ilanı

3 Mayıs 1840

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851'de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)

1840 Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne katılması Posta Nezareti'nin kurulması

21 Aralık 1840

Namık Kemal'in doğumu

1841

Lübnan olayları

1841 - 1906

Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)

24 Mayıs 1841

İngiltere'nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması

13 Temmuz 1841

Londra Boğazlar Mukavelenamesi

1842

Askeri Baytar Mektebi'nin açılması

1842-1910

Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)

1843

Hereke Fabrikası'nın kurulması Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması Feshane'ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi

1 Şubat 1844

Tashih-i sikke

1844

Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması

1845

İzmir'de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de "Muallimhane-i Nüvvab" medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi

Ocak 1845

Sultan Abdülmecid'in Meclis-i Vala'yı ziyareti

13 Mart 1845

Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması

10 Nisan 1845

Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)

1846

Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü

1846

Rus Ticaret Muahedesi

16 Şubat 1846

Zabtiye müşiriyetinin kurulması Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs

1847

Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi
Dersaadet Bankası'nın kuruluşu İstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması

1 Mart 1847

Recaizade Ekrem'in doğumu

1848

Avrupa'da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması İstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs edilmesi

16 Mart 1848

İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması

18 Kasım 1848

Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi

1849

Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet'in İstanbul'da vefatı

1850

1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı Ticaret Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü İlk faizsiz kaimenin çıkarılması Muallim Naci'nin doğumu

12 Mart 1850

Darü'l-Maarif'in öğrenime başlaması

1851

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü Londra Sergisi Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş'in açılması

18 Temmuz 1851

Encümen-i Daniş'in kurulması

1852

Abdülhak Hamid'in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması

1853 "Mukaddes yerler" meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması İstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi

1854 İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması Meclis-i Vala'nın "Meclis-i Ali-yi Tanzimat" ve "Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye" ayrılması İhtisab teşkilatının lağvı

12 Mart 1854

Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak

1855 Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa'nın köşküne İtalya'dan getirtilen] Gayri müslimlerden alınan "cizye"nin kaldırılması Paris Sergisi

16 Ağustos 1855

İstanbul'da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)

9 Eylül 1855

Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi

14 Kasım 1855

Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması

1856

Rusya'nın Asya'da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması Bank-ı Osmani'nin kurulması Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması Islahat Fermanı

1856 - 1860

Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı

1856-1866

İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı

15 Şubat 1856

İstanbul Tıp Cemiyeti'nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması

18 Şubat 1856

Islahat Fermanı'nın ilanı

30 Mart 1856

Paris Barış Antlaşması

30 Mart 1856

Rusya'nın bozguna uğraması

30 Mart 1856

Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi

22 Mayıs 1856

İstanbul Tıp Cemiyeti'ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi

1857

Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması

1857-1862

Beyrut - Şam şosesinin yapımı

17 Mart 1857

Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması

6 Kasım 1857

Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması

1858

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü Kız rüşdiye mekteplerinin açılması
Kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması

1858-1859

Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması

6 Haziran 1858

Arazi Kanunnamesi'nin kabulü

8 Haziran 1858

Beyoğlu ve Galata'da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye'nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)

1859

Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için "iane-i umumiyye" toplanması
Fransızca'dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi'nin Tercüme-i Manzume'sinin neşri

12 Şubat 1859

Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu

1860

Ticaret mahkemelerinin kuruluşu İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi

1860-1861

Lübnan ve Suriye Olayları

1860-1861

Lübnan'ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi

22 Ekim 1860

Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması

1861

Abdülmecid'in vefatı ve Abdülaziz'in tahta çıkması Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi'nin kabulü

1861-1866

Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı

9 Haziran 1861

Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi

9 Haziran 1861

David Paşa'nın Lübnan'a vali olarak atanması

29 Nisan 1861

Fransız ve İngilizler'le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması

1862

Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa'nın vali olarak tayini Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması
Mahrec-i Aklam'ın kurulması

20 Temmuz 1862

Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması

8 Ekim 1862

Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun teşkil edilmesi

1863

Abdülaziz'in Mısır'a seyahati Mithad Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması Menafi Sandığı'nın kurulması Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması
Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi'nin kabulü

13 Ocak 1863

Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması

18 Şubat 1863

Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı

1864

Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu'nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye'nin (Darü'ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey'in Mecmu'atü'l-Makamat'ı) İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu

1864-1876

Paris'e talebe gönderilmesi

8 Ekim 1864

Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü

1865

Müstakil Romen kilisesinin kurulması İstanbul Birinci Şehir Postası'nın kuruluşu Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti'ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye'nin nazırlığına Cemaleddin Efendi'nin getirilmesi

Eylül 1865

Mekteb-i Osmani'nin lağvedilmesi

1866

Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri Tezkire türünün son örneği olan Hatimetü'l-Eş'ar'ı yazan Fatih'in ölümü; Halid Ziya'nın doğumu Mısır veraset usulünün değiştirilmesi Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar'ın topçulukta hamle yapmasıSimkeşler Şirketi'nin kuruluşu Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı

1866-1867

Avusturya'nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu

1867

Sırbistan'daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulmasıMısır Valisi İsmail Paşa'nın "hıdiv" olması Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu Saraçlar Şirketi'nin kuruluşu Menafi Sandığı'nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması

1867-1876

İzmir Rıhtımı'nın inşası

22 Şubat 1867

Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi

8 Haziran 1867

Mısır'a hıdivlik statüsünün verilmesi

21 Haziran 1867

Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati

1868

Ali Paşa'nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit'e özerk bir statü verilmesi

1868

Galatasaray Sultanisi'nin açılması

1868

İstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması

1868

Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu

1868

Yunan postasının kapatılması Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması

1 Mart 1868

Adliye Nezareti'nin kurulması

1 Nisan 1868

Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması

1 Eylül 1868

Mekteb-i Sultani'nin açılması

1869

Süveyş Kanalı'nın açılması Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılmasıMecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin ilk kitabının kabulü
Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması

8 Nisan 1869

İkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması

26 Ağustos 1869

Turuk Nizamnamesi'nin kabulü

2 Eylül 1869

Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi
Ekim 1869 Darü'l-Fünun-ı Osmani'de talebe kaydına başlanması

1870

Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar'ın Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması Cenab Şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "İlm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması Darülfünunun açılması teşebbüsü

1870-1927

Kemaledin Bey (mimar)

20 Şubat 1870

Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin büyük bir merasimle açılması

26 Nisan 1870
Darü'l-Muallimat'ın açılması

2 Temmuz 1870

Kavanin ve Nizamat Dershanesi'nin açılması

Ekim 1870

Darü'l-Fünun müdürü Tahsin Efendi'nin umuma açık konferanslar (ders-I'am) tertip etmesi

1871

Sadrazam Ali Paşa'nın vefatı Saint-Esprit okulunun kurulması Abdülaziz'in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi'nin yayımlanması Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi'nin neşri

22 Ocak 1871

İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi

13 Eylül 1871

Şinasi'nin ölümü

1872

Emniyet Sandığı'nın şubelerinin açılması Darü'l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması

1873

Meclis-i Tetkikat-ı Şer'iyye'nin kuruluşu Mehmed Akif'in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye'nin neşredilmesi; Sava Paşa'nın yeni bir Darü'l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kapanması

Haziran 1873

Mekteb-i Sultani'nin, Gülhane Bahçesi'ndeki Saray'a bitişik binalara nakledilmesi

1874

Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907) Kara gümrüklerinin lağvı Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması

1874-1875

Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması

1875

Bosna-Hersek isyanları Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi'nin açılması

1876

Bulgar isyanları Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve Abdülhamid'in cülusu Meşrutiyet'in ilanı İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin son kitabının kabulü Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in İntibahı'nın neşri; İzmir ve Manastır'da yaıtılı idadiler açılması

23 Mart 1876

Ziya Gökalp'in doğumu

23 Aralık 1876

I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı

1877

Rusya'nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması: Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması

1877

Mahrec-i Aklam'ın Mekteb-i Mülkiye'nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin tekrar Gülhane'ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi'nin kurulması

1877-1878

Darü'l-Fünun ve Mekteb-i Sultani'nin bir yıl eğitime ara vermesi

19 Mart 1877

İlk Meclis-i Meb'usan'ın içtimaı (o yılın 28 Haziran'ına kadar çalışır)

25 Eylül 1877

Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan'da müzakere edilerek kabul edilir)

5 Ekim 1877

Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü

13 Aralık 1877

Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili

1878

Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın müstakil birer devlet olmaları Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması Ermeni meselesinin zuhuru Ali Suavi'nin öldürülmesi Kıbrıs'ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi Bosna ve Hersek'in Avusturya-Macaristan'ın işgal ve idaresine terki Makedonya meselesinin ortaya çıkması

13 Şubat 1878

Meclisin kapatılması

Ekim 1878

Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin tekrar eğitime başlaması

1879

II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu'nun kabulü Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi'nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu'nun kabulü

1880

Vergi reformu Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması İlk köy romanı, Ahmed Midhat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu'nun kabulü

13 Mart 1880

İstanbul'da bir kız idadisinin açılması

17 Mayıs 1880

Ziya Paşa'nın ölümü

Ekim 1880

Darü'l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi

20 Aralık 1880

Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye'nin kurulması

1881

Mustafa Kemal'in Doğumu Mısır'ın İngilizler tarafından işgali Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması Mühendishane'de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü'l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi'nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri'nin birleştirilmesi

1882

Tunus'un Fransızlar tarafından işgali

1882

Muharrem Kararnamesi'nin neşri

2 Ocak 1882

Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması

1883

Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması

20 Haziran 1884

Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması

1 Kasım 1884

Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması

2 Aralık 1884

Yahya Kemal'in doğumu

1885

Doğu Rumeli'nin Bulgaristan tarafından ilhakı Abdülhak Hamid'in Makber'inin neşri

18 Eylül 1885

Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması

1886

Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması

1886-1887

Darü'l-muallimin'in yatılı hale getirilmesi

1887

Yedikule Havagazı Fabrikası'nın kurulması Ahmed Haşim'in doğumu; Şevki Efendi'nin İstanbul'da vefatı

5 Şubat 1887

Beşir Fuad'ın intiharı

1888

Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması

2 Aralık 1888

Namık Kemal'in ölümü

1889
İttihad-ı Osmanı Cemiyeti'nin (İttihat ve Terakki) kurulması İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi'nin kurulması

27 Mart 1889

Yakup Kadri'nin doğumu

1890

Bulgar Makedonya ve Anadolu'da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları

1891

Mülkiye Baytar Mektebi'nin Halkalı Ziraat Mektebi'ne yatılı olarak nakledilmesi Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi Kadıköy - Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası'nın kurulması Hereke Fabrikası'nın halı kısmının açılması

3 Kasım 1891

Darü'l-Muallim'in aliye şubesi açılması

1892

Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması Orman ve Maden Mektebi'nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız'da porselen atölyelerinin kurulması

1893-1896

İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı

1894

Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey'in Musiki Istılahatı) Sasun'da Ermeni olayları Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması

1895

İstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri
Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması Baruthane-i Amire'de dumansız barut imal edilmesi

14 Şubat 1895

Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darü'l-icaze" oluşan bir darü'l-fünun kurma teklifi

1896

Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması Ermenilerin Osmanlı Bankası'nın İstanbul şubesine saldırmalarıGirit isyanının alevlenmesi Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması

1897

Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları

17 Nisan 1897

Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi

1898

Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi

1899

Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması

1900

Hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi

1900

İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması

31 Ağustos 1900

Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin kurulması

1901

Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması; Lügat-ı Tıbbiye'nin ikinci baskısının yapılması; Vidinli Tevfik Paşa'nın ölümü

1901

Makedonya'da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri

1901-1908

Hicaz demiryolu hattının yapımı

1902

Yemen isyanlarının tekrar ba şlaması

1902

Hereke Fabrikası'na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi

23 Kasım 1902

Makedonya'da Bulgar İhtilal Cemiyeti'nin faaliyeti

23 Kasım 1902

Cum'a-ı Bala ayaklanması

23 Kasım 1902

Makedonya'ya özel ıslahat planı hazırlanması

8 Aralık 1902

Hüseyin Hilmi Paşa'nın geniş yetkilerle "umumi müfettiş" olarak Makedonya'ya tayini

1903

İdadilerin altı yıla çıkarılması

2-3 Ağustos 1903

İlinden (Aya ilya yortusu günü) isyanı

2-3 Ağustos 1903

Bulgar-Osmanlı Savaşı tehlikesinin doğması

31 Ağustos 1903

Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin kurulması

Eylül 1903

Mürzsteg Programı : Makedonya'ya muhtariyet verilmesi

1904

Haydarpaşa Rıhtımı'nın tamamlanarak işletmeye açılması

1905

Hereke Fabrikası'nda fes imalatına başlanması

21 Temmuz 1905

Ermeniler'in II. Abdülhamid'e bombalı saldırı tertiplemeleri

1906

Akabe olayları ve Akabe krizi

1908

Beykoz Deri Fabrikası'nın Harbiye Nezareti'ne bağlanması

1908

Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti'nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi'nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti'nin kurulması

23 Temmuz 1908

II. Meşrutiyet'in ilanı

5 Ekim 1908

Avusturya- Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini ilan etmesi.

6 Ekim 1908

Girit Rumları'nın adayı Yunanistan'a bağladıklarını ilan etmeleri

17 Aralık 1908

II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Meb'usanının toplanması

1909

Adana'da Ermeniler'in ayaklanmaları

1909

Gayri müslimlere "bedel" yerine askerlik hizmeti konulması

1909

Fecr-i-Ati edebi topluluğunun kuruluşu; Cemiyetler Kanunu'nun çıkması; Dişhekimliği Okulu'nun açılması; Orman Mekteb-i Alisi adı altında yeni bir okul açılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye ile birleştirilerek Haydarpaşa'ya nakledilmesi; Muallimhane-i Nüvvab'ın Medresetü'l-Kuzat adını alması; Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Nafıa Nezareti'ne bağlanması ve Mühendis Mekteb-i Alisi adını alması

1909-1910

Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası'nın çıkması

27 Şubat 1909

Usul-i Muhasebe-ı Umumiyye Kanunu'nun kabul edilmesi

13 Nisan 1909

31 Mart Olayı

19 Nisan 1909

Hareket Ordusu'nun Yeşilköy'e varması, İstanbul'daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması

27 Nisan 1909

II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad'ın tahta çıkarılması
21 Ağustos 1909 Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin Vezneciler'deki Zeynep Hanım konağına taşınması

17 Aralık 1909

Meclisin açılması

1910

Arnavutlar'ın ayaklanmaları

1910

Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması

1910

Vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin "lise"ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (Ali Salahi Bey, Kendikendine Ud Öğrenme Usulü, Matbaa-ı Amire).

1911

Sultan Reşad'ın Arnavutlar'ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması

1911

İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi'ye saldırması ve işgali

1911

Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (Tanburi Cemil, Orfeon Record)

1911-1912

Osmanlı İtalyan Savaşı

1912

Yeşilköy Hava Uçuş Okulu'nun Açılışı

1912-1913

Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı'ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı

18 Ocak 1912

Meclis-i Meb'usan'ın feshi

25 Mart 1912

Türk Ocaklarının kurulması

18 Nisan 1912

II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın toplanması

18 Nisan 1912

İtalyanlar'ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı'na tecavüzleri

5 Ağustos 1912

II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın feshi

22 Temmuz 1912

Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine

Eylül - Ekim 1912

I. Balkan Savaşı

15 Ekim 1912

Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya terki : Ouchy Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması

29 Ekim 1912

Kamil Paşa'nın sadareti

29 Kasım 1912

Arnavutluk'un istiklalini ilan etmesi

1913

Liselerin mevcut idadilerin yerini alması

23 Ocak 1913

Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti

13 Mart 1913

Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)

30 Mayıs 1913

I.Balkan Savaşı'nın sona ermesi

11 Haziran 1913

Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti

29 Haziran 1913

Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası

21 Temmuz 1913

Edirne'nin geri alınması

29 Ağustos 1913

Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması

14 Kasım 1913

Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması

14 Aralık 1913

Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı

1914

Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması

1914

Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması

1914

Islah-ı Medaris Nizamnamesi

1914

Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti'nin kurulması; Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması; Medresetü'l-Hattatin'in İstanbul'da açılışı; Medresetü'l-Hattatin'in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü'l-Elhan)
8 Şubat 1914 Anadolu'da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması ("Muamele")

14 Mayıs 1914

III. Dönem Meslis-i Meb'usan

28 Haziran 1914

Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna'da öldürülmesi

28 Temmuz 1914

Avusturya Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilanı

1 Ağustos 1914

Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı

2 Ağustos 1914

Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920'de toplanacak ve 2 Nisan 1920'de İstanbul'un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)

2 Ağustos 1914

Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması

4 Ağustos 1914

Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı'nın başlaması

10 Ağustos 1914

Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi

9 Eylül 1914

1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması

12 Eylül 1914

İnas Darü'l-Fünun'unun kurulması

29 Eylül 1914

İslah-ı Medaris Nizamnamesi'nin yayınlanması

29 Ekim 1914

Karadeniz'e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması

Kasım - Aralık 1914

Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi

3 Kasım 1914

Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı

5 Kasım 1914

İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı

11 Kasım 1914

Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı

14 Kasım 1914

Cihad-ı Ekber ilanı

14 Kasım 1914

İnas Sanayi-I Nefise Mektebi'nin açılması

18 Aralık 1914

Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi

1915

Evrak-ı nakdiyye çıkarılması

1915

Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi

1915

Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi

Ocak - Şubat 1915

Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti

Ocak - 18 Mart 1915

Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları

27 Mayıs 1915

Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir

1916

Hicaz ve Mekke'nin kaybı

1916

İzmit Dokuma Fabrikası'nın kapanması

1916

Tevhid-i Meskukat Kanunu

1916

Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü't-Talim-i Musiki)

1917

Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması

1917

Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü

1917

Rusya'da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu

1917

Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı

1917

Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin kabulü

25 Mart 1917

Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması

6 Nisan 1917

Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı

1918

Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü

3 Mart 1918

Brest Litowsk Antlaşması

3 Temmuz 1918

Sultan Reşad'ın vefatı ve Vahdeddin'in tahta çıkması

2 Ekim 1918

Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi

8 Ekim 1918

Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti

30 Ekim 1918

Mondros Mütarekesi'nin imzalanması

3-4 Kasım 1918

Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri

8 Kasım 1918

İzzet Paşa'nın istifası ve Tevfik Paşa'nın sadareti

13 Kasım 1918

İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları

1919

Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin ilgası

1919

İstanbul Darü'l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü'l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi'nin adının "Muhtelit Harbiye Mektebi" olması

4 Mart 1919 4 Mart 1919

Damat Ferid Paşa'nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi'nin iktidara geçmesi

15 Mayıs 1919

Yunanlılar'ın İzmir'i işgali ve Batı Anadolu'da ilerlemeleri

19 Mayıs 1919

Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu'ya gönderilmesi

23 Temmuz 1919

Erzurum Kongresi

4 Eylül 1919

Sivas Kongresi

2 Ekim 1919

Damat Ferid'in istifası ve Ali Rıza Paşa'nın sadareti

22 Ekim 1919

Amasya Protokolü

24 Ekim 1919

Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere "medrese" denmeye başlanması ve Darü'l-Fünun'un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi

29 Kasım 1919

Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı

1920

Mektebi Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması; İnas Darü'l-Fünun-un lağvedilmesi

16 Mart 1920

İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu'ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi

5 Nisan 1920

Ferid Paşa'nın sadareti

11 Mayıs 1920

Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal'i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı

10 Ağustos 1920

İstanbul Hükümeti'nin Sevr Antlaşması'nı imzalanması

2-3 Aralık 1920

Gümrü Antlaşması'nın imzalanması

1921

Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin "Baytar Mekteb-i Alisi" adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki'nin ölümü

27 Ocak - 12 Şubat 1921

Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti'nde olduğunun tespiti

31 Mart 1921

II. İnönü Zaferi

3 Eylül 1921

Sakarya Meydan Savaşı

20 Eylül 1921

Fransa ile barış

1922

Türk Diş Tabipleri Cemiyeti'nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi

27 Ağustos 1922

Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası

30 Ağustos 1922

Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı'nın esir edilmesi

9 Eylül 1922

İzmir'in kurtuluşu

11 Ekim 1922

Mudanya Mütarekesi

1 Kasım 1922

Saltanatın ilgası

16 Kasım 1922

Sultan Vahdeddin'in yurtdışına çıkması

16 Kasım 1922

Abdülmecid Efendi'nin halife olarak seçilmesi

1923

Birinci ilmi heyet'in Ankara'da toplanması; Darü'l-muallim'in Yüksek Muallim Mektebi adını alması

24 Temmuz 1923

Lozan Barış Antlaşması

25 Eylül 1923
Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'dan İstanbul'daki eski Harbiye binasına nakledilmesi

13 Ekim 1923

Ankara'nın başşehir olarak kabulü

29 Ekim 1923

Cumhuriyet'in ilanı

3 Mart 1924

Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları